Flokkun ræktunarlands

Vorið 2024 samþykkti Alþingi Landsskipulagsstefnu 2024-2038 ásamt fimm ára aðgerðaáætlun fyrir árin 2024-2028. Meðal aðgerða er kortlagning á ræktunarlandi sem hentar til matvælaframleiðslu. Í tengslum við það hefur nú verið unnin grunnflokkun landbúnaðarlands af Eflu verkfræðistofu en verkefnisstjórn var í umsjón Lands og skógar. Kortlagningin nær til alls Íslands.

Áhersla er lögð á að flokka land sem nýtist til ræktunar á matvælum og fóðri, í samræmi við markmið jarðalaga nr. 81/2004 og sjónarmið um fæðuöryggi. Flokkuninni er ætlað að nýtast sveitarfélögum sem forsendur við skipulagsákvarðanir um landnotkun við gerð aðalskipulags.

Markmið flokkunar landbúnaðarlands eru: • að tryggja vernd góðs ræktunarland sem auðlindar þjóðarinnar • stuðla að því að slíku landi sé ekki spillt með því að ráðstafa því í annað. • stuðla að hnökralausri sambúð landbúnaðar, þéttbýlis og annarrar landnotkunar. Aðalskipulög sveitarfélaga skulu, eftir því sem hægt er, nýtt sem tæki til að tryggja þessi atriði.

Flokkunin er byggð á leiðbeiningum atvinnuvega- og nýsköpunarráðneytisins frá 2021 og á aðferðum sem Guðrún Lára Sveinsdóttir þróaði fyrir flokkun landbúnaðarlands við Landbúnaðarháskóla Íslands, sem hefur síðan verið þróuð og aðlöguð áfram og byggir á fjölþátta ákvarðanagreiningu (GIS-based Multi-Criteria Decision Analysis) þar sem tekið er mið af landhalla, hæð yfir sjávarmáli, hitafari og vistgerðum til að meta hentugleika lands til ræktunar.

Gögnin eru gefin út í 3ha upplausn meið viðmunarmælikvarðanum 1:50.000 og sýna fjóra flokka ræktunarlands: mjög gott, gott, sæmilegt og lélegt ræktunarland.

Sveitarfélög bera ábyrgð á að vinna gögnin áfram sem forsendugagn fyrir stefnumótun um landbúnaðarland í aðalskipulagi.

Hér er hægt að nálgast gögnin og upplýsingar um þau, þ.á.m. skýrslu um verkefnið og fleira : https://storymaps.arcgis.com/stories/bbfaf9c0af07469c851606b34e31689e